وقتی یک هارد یا دیسک جدید به سرور لینوکسی اضافه می‌کنید، قبل از استفاده باید آن را آماده کنید. این فرآیند شامل چند مرحله اصلی است:
-
شناسایی دیسک جدید در سیستم
-
ساخت پارتیشن روی دیسک
-
ساخت فایل‌سیستم (معمولاً Ext4)
-
تنظیم Auto-mount هنگام بوت
با اینکه ابزارها و فایل‌سیستم‌های مختلفی وجود دارند، این مراحل پایه تقریباً در همه سناریوها ثابت هستند.
مرحله ۱ — نصب ابزار Parted
برای ساخت پارتیشن از ابزار parted استفاده می‌کنیم.
روی Ubuntu / Debian:
sudo apt update
sudo apt install partedروی RHEL / Rocky / Fedora:
sudo dnf install partedمرحله ۲ — شناسایی دیسک جدید
قبل از هر کاری باید مطمئن شوید کدام دیسک جدید است.
روش اول: بررسی خطای دیسک بدون پارتیشن
sudo parted -l | grep Errorاگر دیسک تازه باشد، پیغام unrecognized disk label می‌بینید.
روش دوم: استفاده از lsblk
lsblkدیسکی که پارتیشن ندارد و اندازه‌اش با دیسک جدید شما می‌خواند، همان هدف ماست.
⚠️ نام‌هایی مثل /dev/sda ممکن است بعد از ریبوت تغییر کنند. همیشه قبل از عملیات، دوباره بررسی کنید.
مرحله ۳ — ساخت پارتیشن
انتخاب نوع جدول پارتیشن
| نوع | توضیح |
|---|---|
| GPT | مدرن، مناسب سرورهای جدید |
| MBR (msdos) | سازگار با سیستم‌های قدیمی |
برای GPT:
sudo parted /dev/sda mklabel gptساخت پارتیشن کل دیسک
sudo parted -a opt /dev/sda mkpart primary ext4 0% 100%حالا با lsblk باید چیزی مثل sda1 ببینید.
مرحله ۴ — ساخت فایل‌سیستم
اکنون پارتیشن داریم، ولی هنوز فایل‌سیستم ندارد.
ساخت Ext4:
sudo mkfs.ext4 -L datapartition /dev/sda1⚠️ حتماً روی پارتیشن (sda1) اجرا شود، نه خود دیسک (sda).
مشاهده اطلاعات پارتیشن
sudo lsblk --fsاینجا UUID، LABEL و نوع فایل‌سیستم را می‌بینید.
مرحله ۵ — مونت کردن دیسک
ساخت مسیر مونت
sudo mkdir -p /mnt/dataمونت موقت
sudo mount -o defaults /dev/sda1 /mnt/dataتنظیم Auto-mount هنگام بوت
فایل زیر را ویرایش کنید:
sudo nano /etc/fstabیک خط اضافه کنید:
LABEL=datapartition /mnt/data ext4 defaults 0 2توضیح بخش‌ها:
| قسمت | توضیح |
|---|---|
| LABEL=datapartition | شناسه پارتیشن |
| /mnt/data | محل مونت |
| ext4 | نوع فایل‌سیستم |
| defaults | تنظیمات پیش‌فرض |
| 0 2 | ترتیب بررسی فایل‌سیستم هنگام بوت |
سپس:
sudo mount -aتست نهایی
بررسی مونت
df -h -x tmpfsتست نوشتن
echo "success" | sudo tee /mnt/data/test_file
cat /mnt/data/test_fileاگر خروجی success بود، همه چیز درست است.
جمع‌بندی
اکنون دیسک جدید شما:
-
پارتیشن‌بندی شده
-
فایل‌سیستم دارد
-
مونت شده
-
هنگام بوت خودکار فعال می‌شود
این پایه‌ترین و رایج‌ترین روش آماده‌سازی دیسک در لینوکس است و تقریباً در همه سرورها کاربرد دارد.