بسیاری از نرم‌افزارهای سروری و سازمانی مثل Tomcat، Jetty، GlassFish، Cassandra و Jenkins برای اجرا به Java و ماشین مجازی آن یعنی JVM نیاز دارند.
در این راهنما یاد می‌گیرید چطور با استفاده از apt نسخه‌های مختلف Java Runtime Environment (JRE) و Java Development Kit (JDK) را نصب کنید. در این آموزش هم OpenJDK (نسخه متن‌باز جاوا) و هم Oracle JDK (نسخه رسمی اوراکل) بررسی می‌شوند. در پایان می‌توانید نسخه مناسب را برای توسعه نرم‌افزار یا اجرای برنامه‌های جاوا انتخاب کنید.
نکات مهم این آموزش
-
اوبونتو نصب جاوا را از طریق apt بسیار ساده کرده و OpenJDK مستقیماً از مخازن رسمی در دسترس است.
-
نصب پیش‌فرض جاوا در اوبونتو از OpenJDK استفاده می‌کند. برای Oracle JDK به دلیل محدودیت لایسنس، دانلود دستی لازم است.
-
با دستورات
java -version،javac -versionوupdate-alternativesمی‌توان نصب جاوا را بررسی و مدیریت کرد. -
امکان نصب همزمان چند نسخه جاوا روی یک سرور وجود دارد.
-
بسیاری از برنامه‌های جاوا به متغیر محیطی JAVA_HOME نیاز دارند.
-
خطاهای رایج جاوا معمولاً با تنظیم PATH، تعریف JAVA_HOME یا نصب مجدد پکیج‌ها برطرف می‌شوند.
پیش‌نیازها
-
یک سرور Ubuntu آماده استفاده
-
کاربر دارای دسترسی sudo
-
فعال بودن فایروال
مرحله ۱: نصب جاوا
جاوا دو بخش اصلی دارد:
| بخش | کاربرد |
|---|---|
| JRE | اجرای برنامه‌های جاوا |
| JDK | ابزارهای توسعه مثل کامپایلر و دیباگر |
دو گزینه اصلی نصب:
-
OpenJDK (متن‌باز، داخل مخازن اوبونتو)
-
Oracle JDK (نسخه رسمی اوراکل)
از Java 11 به بعد، از نظر عملکرد تقریباً یکسان هستند.
گزینه اول: نصب نسخه پیش‌فرض OpenJDK
ابتدا لیست پکیج‌ها را به‌روزرسانی کنید:
sudo apt updateبررسی نصب بودن جاوا:
java -versionنصب JRE:
sudo apt install default-jreتأیید نصب:
java -versionنصب JDK (همراه با JRE):
sudo apt install default-jdkبررسی کامپایلر:
javac -versionگزینه دوم: نصب Oracle JDK 11
به دلیل محدودیت لایسنس، نصب خودکار وجود ندارد. مراحل کلی:
-
ساخت حساب در Oracle
-
دانلود دستی فایل JDK
-
انتقال فایل به سرور
-
افزودن مخزن نصب‌کننده شخص ثالث
-
نصب با apt
افزودن کلید مخزن:
sudo gpg --homedir /tmp --no-default-keyring --keyring /usr/share/keyrings/oracle-jdk11-installer.gpg --keyserver keyserver.ubuntu.com --recv-keys EA8CACC073C3DB2Aافزودن مخزن:
echo "deb [arch=amd64 signed-by=/usr/share/keyrings/oracle-jdk11-installer.gpg] https://ppa.launchpadcontent.net/linuxuprising/java/ubuntu jammy main" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/oracle-jdk11-installer.listبه‌روزرسانی:
sudo apt updateنصب:
sudo apt install oracle-java11-installer-localمرحله ۲: مدیریت نسخه‌های مختلف جاوا
اگر چند نسخه نصب باشد:
sudo update-alternatives --config javaبرای کامپایلر:
sudo update-alternatives --config javacمرحله ۳: تنظیم متغیر JAVA_HOME
یافتن مسیر نصب جاوا:
sudo update-alternatives --config javaویرایش فایل محیطی:
sudo nano /etc/environmentافزودن:
JAVA_HOME="/usr/lib/jvm/java-11-openjdk-amd64"اعمال تنظیم:
source /etc/environmentبررسی:
echo $JAVA_HOMEخطاهای رایج
جاوا پیدا نشد
export PATH=$PATH:/usr/lib/jvm/java-11-openjdk-amd64/binJAVA_HOME تنظیم نشده
export JAVA_HOME=/usr/lib/jvm/java-11-openjdk-amd64خطای Permission denied
sudo apt install openjdk-11-jdkسوالات متداول
تفاوت JRE و JDK چیست؟
| ویژگی | JRE | JDK |
|---|---|---|
| اجرای برنامه | ✔ | ✔ |
| ابزار توسعه | ✖ | ✔ |
| کامپایلر | ✖ | ✔ |
| دیباگر | ✖ | ✔ |
حذف جاوا:
sudo apt remove openjdk-11-jdkجمع‌بندی
با این راهنما می‌توانید به‌راحتی جاوا را روی اوبونتو نصب و مدیریت کنید. برای اکثر کاربران، OpenJDK بهترین انتخاب است چون کاملاً سازگار، پایدار و دارای آپدیت امنیتی طولانی‌مدت است. این تنظیمات امکان اجرای طیف گسترده‌ای از نرم‌افزارهای مبتنی بر جاوا را فراهم می‌کند.